G Ehliyeti Hangi Araçları Kullanır?
- Ali Çetin
- 26 Eyl 2023
- 9 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 5 gün önce
Hızlı Cevap: G sınıfı ehliyette kullanım hakkı, sürücü belgesine işlenen makine kaydına göre belirlenir. Forklift, ekskavatör, beko loder, loder, vinç, manlift, greyder, silindir, dozer ve beton pompası bu kapsama girebilir; ancak her makine için ilgili operatörlük belgesi ve doğru kod kaydı gerekir.
“G Ehliyeti Hangi Araçları Kullanır?” sorusunun cevabı, araç listesinden önce belge ve kod kaydında aranmalıdır. Sürücü belgesinde G sınıfı görünmesi, listedeki her iş makinesi için genel kullanım hakkı vermez; yetki yalnız kayda geçen makine türüyle sınırlı değerlendirilir.
Forklift yetkisi sürücü belgesinde kayıtlıysa kullanım hakkı forkliftle sınırlı olur. Aynı kayıt ekskavatör, vinç, manlift, loder ya da beton pompası için geçerli kabul edilmez. Bu makinelerde kullanım yetkisi ancak ilgili makine türü ayrıca sürücü belgesine işlendiğinde oluşur. Kullanım hakkı, sürücü belgesine işlenen makine türü ve 105 kod grubundaki alt kayıt üzerinden değerlendirilir.
Buradaki kapsam, G sınıfı ehliyetle kullanılabilecek araçlar ve bu yetkinin makine koduna göre nasıl sınırlandığıdır. Bu metnin odağı kullanım yetkisidir; başvuru şartları, belge hazırlığı ve işlem adımları G sınıfı ehliyet alma sürecini anlatan ayrı içerikte değerlendirilmelidir.
İçindekiler
G Sınıfı Ehliyeti Hangi Araçları Kullanır?
G sınıfı ehliyet kapsamında en sık karşılaşılan araçlar forklift, beko loder, ekskavatör, loder, vinç, manlift, greyder, silindir, dozer ve beton pompasıdır. Ancak her araç için ilgili iş makinesi türünün sürücü belgesine kayıtlı olması gerekir.
Araç / İş Makinesi | Kısa Kullanım Alanı | Kullanım Sınırı |
Forklift | Depo, fabrika ve saha içinde yük taşıma | Forklift kaydı gerekir. |
Beko loder | Kazı ve yükleme işleri | Beko loder kaydı gerekir; her kepçe aynı sayılmaz. |
Ekskavatör | Kazı ve hafriyat çalışmaları | Ekskavatör kaydı gerekir. |
Loder | Yükleme ve saha düzenleme | Beko loder ile aynı kabul edilmez. |
Greyder | Yol ve zemin tesviyesi | Ayrı makine türüdür. |
Silindir | Zemin sıkıştırma | Yol makinesi grubunda değerlendirilir. |
Dozer | İtme ve ağır saha işleri | Dozer için ayrı kayıt gerekir. |
Vinç | Yük kaldırma ve taşıma | Vinç türüne göre ayrı değerlendirilir. |
Manlift | Yüksekte erişim ve platform çalışması | Platform/manlift kaydı gerekir. |
Beton pompası | Beton aktarımı | Beton pompasına özel kayıt gerekir. |
Bu tabloda yer alan araçların aynı G sınıfı içinde bulunması, hepsinin tek belge kaydıyla kullanılabileceği anlamına gelmez. Kullanım hakkı, sürücü belgesindeki kayıtlı iş makinesi türüyle sınırlıdır.
Tablodaki araçlar en yaygın örneklerdir. Biçerdöver, transmikser, finişer, sondaj makinesi, arazöz ve bazı özel amaçlı makineler de doğru operatörlük belgesi ve kod kaydı varsa G sınıfı kapsamında değerlendirilebilir.
Özel amaçlı araçlarda yalnız ekipmana bakılmaz. Aracın trafik tescil sınıfı, üstündeki iş makinesi ekipmanı ve sürücü belgesindeki kod birlikte değerlendirilmelidir. Kamyon, çekici veya traktör sınıfı gerektiren durumlarda G sınıfı tek başına yeterli kabul edilmemelidir.
Forklift Kullanılır Mı?
Evet. Forklift, G sınıfı içinde yer alan iş makinelerinden biridir. Ancak forklift kullanımı için sürücü belgesinde forklift kaydının bulunması gerekir. Forklift yetkisi, başka yükleme veya kazı makinelerini otomatik olarak kapsamaz.
Forklift için belge süreci, eğitim ve kayıt ayrımı forklift ehliyeti sayfasında ayrı ele alınır.
Beko Loder Ve Kepçe Kullanılır Mı?
Beko loder kullanımı için yalnız G sınıfı ibaresi yeterli görülmez. Sürücü belgesinde bu makineye ait özel kayıt bulunuyorsa yetki beko loder için geçerli kabul edilir. Ancak halk arasında kullanılan “kepçe” ifadesi tek bir resmî makine türünü göstermez.
Kepçe denildiğinde tek bir makineden söz edilmiş olmaz. Aynı “kepçe” ifadesi farklı makineler için kullanılabilir. Bu noktada belirleyici olan, makinenin sahada hangi adla anıldığı değil nasıl çalıştığıdır.
Ataşman yapısı, yaptığı iş ve teknik sınıf birlikte incelendiğinde aynı araç beko loder, loder ya da ekskavatör grubunda değerlendirilebilir. Bu nedenle beko loder ehliyeti ile genel kepçe ifadesi her durumda aynı yetkiyi anlatmaz. Sahadaki kullanım adı, makine yetkisini tek başına belirlemez. Kullanım hakkı yorumlanırken makinenin adı tek başına yeterli olmaz. Esas kontrol, operatörlük belgesinde tanımlanan makine türü ile sürücü belgesine eklenen kodun aynı yetkiyi gösterip göstermediği üzerinden yapılır.
Ekskavatör Kullanılır Mı?
Evet. Ekskavatör, G sınıfı içindeki iş makinelerinden biridir. Ancak ekskavatör kullanımı için sürücü belgesinde ekskavatör kaydının bulunması gerekir.
Ekskavatörün temel görevi kazı ve hafriyat çalışmalarıdır; bu yüzden yükleme odaklı çalışan beko loder ve loder grubuyla aynı yetki içinde değerlendirilmemelidir. Ekskavatör için verilen yetki kazı makinesi kullanımına yöneliktir; bu kayıt loder, beko loder veya başka bir yükleme makinesi için otomatik kullanım hakkı oluşturmaz. Ekskavatör tarafında yetki değerlendirmesi yalnız araç adıyla yapılmaz; belge türü, sürücü belgesi kaydı ve kullanım sınırı birlikte ele alınır. Bu ayrım ekskavatör ehliyeti sayfasında kendi bağlamında açıklanır.
Vinç Kullanılır Mı?
Evet. Vinç türü iş makineleri G sınıfına girebilir. Ancak mobil vinç, kule vinç, lastik tekerlekli vinç ve diğer kaldırma ekipmanları aynı kayıtla değerlendirilmez.
Vinçte kullanım hakkı, genel “vinç” ifadesinden çok sürücü belgesine işlenen vinç türü kaydıyla belirlenir. Bu yüzden yalnız “vinç kullanabilir” demek eksik olur. Makine türü ve kod kaydı birlikte okunmalıdır. Kule vinç tarafında kullanım yetkisi, genel vinç kaydından ayrı düşünülmelidir. Belge türü, eğitim süreci ve sürücü belgesine işlenecek kayıt bu makineye özel değerlendirildiği için kule vinç ehliyeti kendi başlığı altında ele alınır.
Manlift Kullanılır Mı?
Evet. Manlift, G sınıfında yer alabilen platform tipi iş makinelerinden biridir. Ancak manlift kullanımı için sürücü belgesinde manlift veya ilgili platform kaydının bulunması gerekir.
Manlift, yüksekte erişim amacıyla kullanılır. Bu nedenle forklift, vinç veya loder gibi makinelerle aynı yetki alanına sahip değildir. Manliftte kullanım yetkisi, platform türü ve belge kaydı üzerinden değerlendirilir. Manlift için yetki yorumu yalnız platform adıyla yapılmaz. Manliftte yetki sınırı, yalnız belge adına bakılarak belirlenmez. Kullanım alanı, platform türü ve sürücü belgesindeki kayıt aynı çerçevede okunur; bu ayrım manlift ehliyeti içeriğinde özel olarak ele alınır.
Beton Pompası Kullanılır Mı?
Evet. Beton pompası, G sınıfı kapsamında değerlendirilebilen özel iş makinelerinden biridir. Ancak bu aracı kullanmak için beton pompası kaydının bulunması gerekir.
Beton pompası, kamyon üzerine kurulu olsa bile yalnız kamyon sınıfı mantığıyla değerlendirilmez. Bu noktada değerlendirme iki ayrı eksende yapılmalıdır: aracın trafikte hangi sınıfa girdiği ve üzerinde bulunan iş makinesi donanımının hangi yetkiyi gerektirdiği.
Greyder, Silindir Ve Dozer Kullanılır Mı?
Evet. Greyder, silindir ve dozer gibi yol, zemin ve saha düzenleme makineleri G sınıfı kapsamında G sınıfı kapsamında değerlendirilebilir. Ancak greyder, silindir ve dozer aynı yetki altında toplanmaz; her biri kendi makine kaydıyla ayrı değerlendirilir.
Greyder kullanma yetkisi, sürücü belgesindeki greyder kaydıyla sınırlıdır. Aynı mantık silindir ve dozer için de geçerlidir. Bir yol makinesi kaydı, diğer yol makinelerini otomatik olarak kapsamaz.
G Sınıfı Ehliyet Her İş Makinesini Kullanır Mı?
Hayır. G sınıfı ehliyet her iş makinesini kullanma hakkı vermez. Kullanım yetkisi, kişinin operatörlük belgesinde tanımlanan makine türüyle başlar; sürücü belgesine işlenen kod da bu yetkinin hangi araçla sınırlı olduğunu gösterir.
Örneğin forklift kaydı bulunan bir kişi forklift kullanabilir. Forklift kaydı, yalnız forklift kullanımını karşılar. Ekskavatör, loder, vinç veya manlift için yetki gerektiğinde her makine kendi operatörlük belgesi ve sürücü belgesi kaydıyla ayrı değerlendirilir.
Bu ayrım özellikle iş başvurularında, şantiye girişlerinde, iş güvenliği denetimlerinde ve sigorta değerlendirmelerinde önemlidir. G sınıfı ibaresi tek başına “bütün iş makinelerini kullanabilir” anlamına gelmez.
G sınıfında makine yetkisini anlamak için yalnız sınıf adına bakılmaz; sürücü belgesindeki 105 kod grubu, kaydın hangi iş makinesi türüne ait olduğunu ortaya koyar. G sınıfı bilgisinin tek başına görülmesi yeterli değildir. Yetkinin hangi makineye ait olduğu, 105 ana koduna değil bu kodun altındaki özel makine kaydına bakılarak anlaşılır. Kodların genel mantığı ehliyet kodları sayfasında ayrıca açıklanır.
Operatörlük belgesinin sürücü belgesine eklenmesi ayrı bir işlemdir. Bu bölümde yalnız kullanım kapsamı açıklanır. Kodun sürücü belgesine işlenmesi ve operatörlük belgesinin ehliyete eklenmesi, bu bölümdeki kullanım kapsamından ayrı değerlendirilir. İşlem adımları ve kayıt süreci G sınıfı ehliyete işletme başlığında ele alınır.
G Sınıfı Ehliyette Makine Kodları Ne Anlama Gelir?
G sınıfı kaydı tek başına kullanım yetkisini açıklamaz. Hangi iş makinesinin kullanılabileceği, 105 kodunun altında yer alan makineye özel kayıt incelendiğinde anlaşılır. Ana kodun 105 olması tek başına yeterli değildir; asıl yetki, 105’in altındaki makine koduyla anlaşılır.
Kod | Makine Türü | Pratik Anlamı |
105.02 | Beko loder | Beko loder / kanal kazıma makinesi yetkisini gösterir. |
105.04 | Ekskavatör | Ekskavatör kullanımı için kayıt olduğunu gösterir. |
105.06 | Forklift | Forklift kullanımı için kayıt olduğunu gösterir. |
105.07 | Greyder | Greyder kullanımı için kayıt olduğunu gösterir. |
105.09 | Silindir | Silindir kullanımı için kayıt olduğunu gösterir. |
105.10 | Vinç | Lastik tekerlekli vinç kaydını gösterir. |
105.11 | Loder | Loder / yükleyici kaydını gösterir. |
105.28 | Beton pompası | Beton pompası kullanımı için kayıt olduğunu gösterir. |
105.31 | Mobil vinç | Mobil vinç kaydını gösterir. |
105.35 | Manlift | Manlift / platform kullanımı için kayıt olduğunu gösterir. |
Bu kodlar arasında otomatik geçiş yoktur. Forklift için işlenen 105.06 kodu, yetkiyi forkliftle sınırlar. Ekskavatör ya da loder kullanımı, forklift kodundan ayrı bir yetki kaydı gerektirir. Aynı mantık ekskavatör için de geçerlidir; ekskavatör kaydı vinç veya manlift kullanma hakkı oluşturmaz.
Kod tablosu, G sınıfında en çok karşılaşılan iş makinesi kayıtlarını hızlıca ayırt etmek için hazırlanmıştır. Daha seyrek görülen iş makinelerinde 105 kodunun farklı alt kırılımları bulunabilir; bu nedenle sürücü belgesindeki kod, operatörlük belgesindeki makine türüyle birlikte kontrol edilmelidir.
Ehliyette Kontrol Sırası Nasıl Olmalı?
G sınıfı ehliyette doğru değerlendirme şu sırayla yapılmalıdır:
Sürücü belgesinde G sınıfı var mı?
105 kodu hangi makine türüne ait?
Operatörlük belgesindeki makine adıyla ehliyetteki kod aynı mı?
Kullanılacak araç, bu kayıtla birebir örtüşüyor mu?
Birden fazla iş makinesi yetkisi varsa kartta görünen kodlarla sistemde kayıtlı diğer iş makinesi kodları ayrıca kontrol edildi mi?
Birden fazla iş makinesi yetkisi bulunan kişilerde bazı kodlar sürücü belgesi kartında, bazıları ise sistem kaydında görünebilir. Değerlendirme yalnız kartın üzerinde yazan sınıf bilgisiyle yapılmamalıdır. Yetkinin hangi makineleri kapsadığı, yalnız kart üzerindeki bilgilerle sınırlı düşünülmemelidir; Nüfus Müdürlüğü kayıtlarında görünen iş makinesi kodları da ayrıca doğrulanmalıdır.
UygunEhliyet.com notu: G sınıfı ehliyette en sık hata, yalnız “G sınıfı var” ifadesine bakarak tüm iş makinelerinin kullanılabileceğini düşünmektir. Adayın belgesinde makine türü, sürücü belgesinde ise buna karşılık gelen 105 alt kodu birlikte kontrol edilmelidir.
G Sınıfı Ehliyetin Resmî Kapsamı Nedir?
G sınıfı sürücü belgesi, iş makinesi türündeki motorlu araçları kullanacak kişiler için verilen sürücü belgesi sınıfıdır. Otomobil, kamyon, çekici ve motosiklet sınıflarında esas alınan sürücü belgesi mantığı G sınıfı için birebir geçerli değildir; burada belirleyici unsur aracın iş makinesi niteliği ve kayıtlı makine türüdür.
Bu sınıfın ana alanı, iş makinesi ehliyeti kapsamındaki makinelerdir. G sınıfında kullanılabilecek araç, genel araç grubundan değil kişinin belge kaydındaki makine tanımından anlaşılır. Aynı sınıf içinde yer almaları, makineler arasında kendiliğinden kullanım hakkı doğurduğu anlamına gelmez.
G sınıfı için tek bir kayıt üzerinden karar verilmez. Kontrol iki ayrı kayıt üzerinden yapılmalıdır: sürücü belgesindeki sınıf ve kod bilgisi Nüfus ve Vatandaşlık İşleri kayıtlarında, operatörlük belgesi bilgisi ise e-Devlet’te yer alan MEB kaydında doğrulanır. Bu iki veri aynı makine türünü desteklemiyorsa kullanım yetkisi netleşmiş sayılmaz.
G sınıfı sürücü belgesine eklenirken operatörlük belgesindeki makine türüne karşılık gelen kod işlenir. Bu kod, kullanılabilecek aracı sınırlandırır. Bu nedenle sürücü belgesinde yalnız G sınıfı ibaresinin bulunması, tüm iş makineleri için genel kullanım hakkı doğurmaz.
G Sınıfı Ehliyet Hangi Araçları Kullanmaz?
G sınıfı kaydı, otomobil, kamyon, çekici, traktör ya da A1, A2 ve A sınıfı motosikletler için geçerli bir kullanım yetkisi oluşturmaz. Bu araçlar için farklı sürücü belgesi sınıfları gerekir.
Araç Türü | G Sınıfı Ehliyetle Kullanılır Mı? | Doğru Değerlendirme |
Otomobil | Hayır | B sınıfı ehliyet gerekir. |
Kamyon | Hayır | İlgili C sınıfı gerekir. |
Çekici | Hayır | C veya CE sınıfı değerlendirilir. |
Traktör | Hayır | F sınıfı gerekir. |
A1, A2, A motosiklet | Hayır | İlgili motosiklet sınıfı gerekir. |
Bazı özel amaçlı makineler iş makinesi sınıfında yer alabilir. Ancak bu durum kamyon, çekici veya traktör kullanma hakkı doğurmaz. G sınıfı ehliyetin etkisi iki alanla sınırlıdır: kayıtlı iş makinesi yetkisi ve M sınıfı motorlu bisiklet kullanımı.
G Sınıfı Ehliyetle Trafiğe Çıkılır Mı?
Trafiğe çıkma konusunda yalnız G sınıfı kaydına bakmak yeterli değildir. Araç, iş makinesi olarak yetki kapsamına girse bile karayolunda kullanılabilmesi için trafik tescili, araç sınıfı ve gerekli sürücü belgesi şartı ayrıca birlikte değerlendirilmelidir. Kamyon, çekici veya traktör sınıfı gerektiren araçlarda G sınıfı tek başına yeterli sayılmamalıdır.
M Sınıfı Motorlu Bisiklet Kullanılır Mı?
M sınıfı motorlu bisikletler, G sınıfı sürücü belgesinin kapsadığı ek araç grubudur. Ancak bu hak, A1, A2 veya A sınıfı motosiklet kullanma yetkisi anlamına gelmez.
M sınıfı motorlu bisiklet, G sınıfının resmî kapsamındaki ek kullanımdır. İş makinesi tarafındaki kullanım hakkı ise M sınıfından ayrı değerlendirilir; burada belirleyici olan operatörlük belgesiyle uyumlu makine kaydı ve sürücü belgesindeki koddur. Bu yüzden G sınıfı ehliyetin M sınıfını kapsaması, diğer motorlu araç sınıflarına otomatik geçiş sağlamaz.
Sık Sorulan Sorular
G Sınıfı Ehliyet Her İş Makinesini Kullanır Mı?
Hayır. G sınıfı ehliyet tek başına bütün iş makinelerini kullanma hakkı vermez. Kullanılabilecek makine, sürücü belgesindeki kayıtlı iş makinesi türüne ve 105 alt koduna göre belirlenir.
G Sınıfı Ehliyet Kepçe Kullanır Mı?
Kepçe ifadesi sahada kullanılsa da tek başına resmî bir makine türünü göstermez; kullanım yetkisi aracın gerçek sınıfına göre değerlendirilir. Sahada aynı kelimeyle anlatılan makine kimi zaman beko loder, kimi zaman loder, kimi zaman da ekskavatör sınıfına girebilir. Bu nedenle kullanım hakkı, kepçe kelimesine göre değil, ehliyete işlenen gerçek makine türüne göre değerlendirilmelidir.
G Sınıfı Ehliyette 105 Kodu Ne Anlama Gelir?
105 kodu, G sınıfı ehliyette iş makinesi türünü ayırmak için kullanılır. Yetkiyi belirleyen unsur 105 ana kodunun kendisi değildir; hangi makinenin kullanılabileceği, bu kodun altında tanımlanan özel makine kaydıyla netleşir.
Doğrudan G Sınıfı Ehliyet Alınır Mı?
G sınıfı ehliyet için başvuru yapılabilir; fakat burada başvuru adımlarına girilmez. Bu cevapta başvuru süreci değil, G sınıfı ehliyetin araç kapsamı esas alınır. Hangi makine için kullanım hakkı bulunduğu, G sınıfı ifadesinden değil 105 kodu altında görünen özel makine kaydından anlaşılır.
G Sınıfı Ehliyetle Motorlu Bisiklet Kullanılır Mı?
Evet. G sınıfı sürücü belgesiyle M sınıfı motorlu bisikletler kullanılabilir. Ancak bu yetki A1, A2 veya A sınıfı motosiklet kullanma hakkı vermez.
Sonuç
G sınıfı ehliyet; forklift, beko loder, ekskavatör, loder, vinç, manlift, greyder, silindir, dozer ve beton pompası gibi iş makineleri için kullanılan sürücü belgesi sınıfıdır. Ancak bu sınıf, bütün iş makinelerini tek belgeyle kullanma hakkı vermez.
Doğru değerlendirme, sürücü belgesindeki G sınıfı kaydıyla birlikte iş makinesi türü ve 105 alt kodu üzerinden yapılmalıdır. En güvenli yorum şudur: G sınıfı ehliyet iş makinesi grubunu gösterir; kullanılabilecek aracı ise operatörlük belgesi ve ehliyete işlenen makine kaydı belirler.
Yorumlar